Biostymulatory – fakty i mity

Biostymulatory – fakty i mity

Współczesne rolnictwo zmaga się z wieloma wyzwaniami – od zmieniającego się klimatu po rosnące wymagania dotyczące ochrony środowiska. W odpowiedzi na te potrzeby coraz częściej sięga się po innowacyjne rozwiązania, takie jak biostymulatory. Czym są te preparaty i dlaczego zyskują na popularności?

Biostymulatory roślin – co warto wiedzieć?

• Biostymulatory wpływają na procesy zachodzące w roślinie i mogą wspierać jej regenerację oraz wzrost.

• W artykule wyróżniono m.in. bioregulatory, fitohormony, aminokwasy oraz substancje zawierające tzw. ultra-pierwiastki.

• Szczególne znaczenie mają w okresach stresu, np. podczas suszy, niskich temperatur, przymrozków czy nadmiernego uwilgotnienia gleby.

• Preparaty zawierające aminokwasy mogą wspierać rośliny w okresach stresowych, ograniczając potrzebę samodzielnej syntezy niektórych związków.

• Biostymulatory mogą być wykorzystywane także w regeneracji roślin osłabionych lub uszkodzonych po zabiegach herbicydowych.

Spis treści:

• Biostymulatory w rolnictwie – co to jest?
• Biostymulatory właściwe i fitohormony
• Składniki wchodzące w skład budowy komórek
• Substancje zawierające ultra-pierwiastki
• Biostymulatory w rolnictwie – czy warto je wykorzystywać?
• Które biostymulatory warto stosować?
• FAQ

Substancje które nie są nawozami, ani nie wchodzą w budowę komórek roślinnych ale wpływają na przemiany zachodzące w roślinie – nazywamy biostymulatorami. Biostymulatory według tej definicji są ujęte w grupie środków ochrony roślin.

W praktyce jednak do grupy biostymulatorów zaliczamy również substancje, które budują komórki bądź bezpośrednio uczestniczą w przemianach zachodzących w roślinie. Ta grupa ma bardziej właściwości „suplementów diety” niż środków ochrony roślin.

Możemy więc podzielić je na:

• biostymulatory właściwe (bioregulatory),
• fitohormony,
• składniki wchodzące w skład budowy komórek,
• substancje zawierające ultra-pierwiastki.

Nie wdając się w skomplikowany mechanizm działania dwóch pierwszych grup, czyli bioregulatorów i fitohormonów, ich sposób działania odbywa się na poziomie pobudzania niektórych genów do działania, a przez to szybszą regenerację uszkodzonych tkanek ich szybszy wzrost, wzmocnienie tkanek, lepsze wykorzystanie innych czynników plonotwórczych.

W grupie fitohormonów znajdują się także substancje tworzące w wyższych dawkach herbicydy dlatego ich dawkowanie musi być bardzo dokładne gdyż mogą uszkadzać również rośliny uprawne.

Grupa trzecia to składniki tkanek roślin. Najczęściej używane są tu aminokwasy i kwas askorbinowy. Generalnie ich dobroczynny wpływ na roślinę polega na oszczędności energii, której rośliny nie muszą zużywać na produkowanie aminokwasów bądź kwasu askorbinowego, w okresach kiedy roślina ma trudności związane z różnorakimi czynnikami stresowymi.

Przeczytaj także: Aminokwasy – co to i jakie mają znaczenie dla rolnictwa?

Czwarta grupa to bardziej nawozy zawierające pierwiastki, które znajdują się w ilościach bardzo małych, tak małych, że często pomijanych w ustalaniu składu chemicznego produktu. Pierwiastki te działają najczęściej jak katalizatory niektórych przemian biochemicznych, dzięki nim przemiany zachodzą znacznie szybciej niż bez nich, natomiast same nie ulegają przemianom.

Z doświadczeń i poletkowych i polowych wynika, że wszelkiego rodzaju biostymulatory w latach z długimi okresami stresowymi pozwalają na osiągnięcie wyższych plonów niż bez nich. W latach normalnych o dobrym przebiegu pogody również zauważono zwyżki plonów, ale były one mniejsze.

Czynniki stresowe, jakim przeciwdziałają biostymulatory to przede wszystkim: susza (oczywiście do pewnego momentu), niskie temperatury, słabe nasłonecznienie, przymrozki, zbyt duże uwilgotnienie gleby (ale też do pewnego momentu)

Niektóre biostymulatory dobroczynnie działają na rośliny uszkodzone przez herbicydy, a także na takie, na których nie widać uszkodzeń ale jest zahamowany rozwój rośliny uprawnej.

Przeczytaj także: Biostymulatory – mniejszy stres i większy plon

Ponieważ biostymulatory działają w pewnym stopniu również zapobiegawczo to istnieje ekonomiczne uzasadnienie ich stosowania. Jeżeli chodzi o dobór to najbezpieczniej jest stosować preparaty oparte na aminokwasach i ultra-pierwiastkach (np.. tytan), gdyż nie istnieje tu możliwość przedawkowania i uzyskania efektu przeciwnego niż założony.

Z polecanych przez nas preparatów biostymulacyjnych na szczególną uwagę zasługują: Fortis Aminotop, Fertileader: Axis, Tonic, Gold BMo, Vital oraz Tytanit.

Tabela: Fakty i mity o biostymulatorach

➝ Nie. Biostymulator ma wspierać procesy fizjologiczne rośliny, poprawiać jej kondycję lub reakcję na stres, ale nie zastępuje prawidłowego zaopatrzenia w makro- i mikroelementy. Dlatego powinien być traktowany jako element uzupełniający program nawożenia, a nie jego zamiennik. Sklep rozdziela biostymulatory od nawozów dolistnych, aminokwasowych i doglebowych, co dobrze pokazuje różne funkcje tych grup produktów.

➝ Termin zależy od rodzaju preparatu i uprawy, ale szczególnie uzasadnione jest stosowanie biostymulatorów przed spodziewanym stresem lub w okresie regeneracji po niekorzystnych warunkach. Dotyczy to m.in. suszy, przymrozków, niskich temperatur czy nadmiernego uwilgotnienia. Każdorazowo należy jednak stosować dawki i terminy zgodne z etykietą konkretnego produktu.

➝ Nie należy zakładać, że każdy preparat można mieszać z każdym innym środkiem. Wiele produktów dopuszcza stosowanie w mieszaninach, ale zgodność zależy od składu, formulacji, pH cieczy i zaleceń producenta. Przed wykonaniem mieszaniny trzeba sprawdzić etykiety używanych preparatów, a w razie braku jednoznacznych informacji wykonać próbę mieszalności na małej objętości cieczy.

Źródła i współpraca redakcyjna:

Artykuł powstał przy współpracy z Doradcą Rolnym Jerzy Mleczko.